O NAMA

CENTAR ZA MENTALNO ZDRAVLJE BRČKO DISTRIKT BiH

U BiH je od 1996. godine sistem zdravstva u procesu reforme. Dio te sveopšte reforme je i reorganizacija psihijatrijske zdravstvene zaštite. Prvi korak savremene psihijatrijske zaštite je organizovanje rada Centra za zaštitu mentalnog zdravlja (CMZ) na nivou primarne zdravstvene zaštite.

Shvatajući značaj ove reforme, u novembru 2000. godine Odjeljenje za zdravstvo i Vlada Brčko Distrkt osnivaju CMZ-e kao segment primarne ZZ.

Realna je neophodnost ostvarivanja i unapredjivanja ovog programa zbog sveukupnog poratnog lošeg kvaliteta življenja, a što uz ratom preživljene traume ostavlja posljedice na mentalno zdravlje (stres i trauma, dugotrajne posljedice PTSP-a, porast depresivnih poremećaja i stope suicida, porast maloljetničke delikvencije i bolesti zavisnosti, porast slučajeva agresije i nasilja u porodici, konfliktne situacije u školstvu….).

ISTORIJAT OSNIVANJA I RAZVOJA CMZ-e BRČKO DISTRIKT

Shvatajući značaj navedene reforme, u novembru 2000. godine Šef odjeljenja za zdravstvo drAnto Domić, Gradonačelnik Siniša Kisić i Vlada Brčko Distrikta osnivaju CMZ-e kao segment primarne ZZ s jedinstvenom organizacionom pozicijom u BiH –samostalna služba u okviru Pododjeljenja za primarnu ZZ, Odjeljenja za zdravstvo i ostale usluge Vlade Brčko distrikta BiH.

Od imenovanja Voditelja i glavne sestre ( Prim. Dr Zlata Paprić i Gl. sestra Nada Lazarević), 16.11.2000. do 23.1.2001., rad je od strane imenovanih obavljan «po hodnicima i kancelarijama administrativnih radnika zgrade Doma zdravlja» (začetak rada Mobilnog tima i individualni rad). Prvi prostor (bivša zgrada Urologije)je narednih 1 mjesec bio neuslovan (bez vode i inventara), ali se prvi dio tima okupio i počeo s radom (rad s klijentima, medijska istupanja, uvezivanja s drugim CMZ-e, početak edukativnog rada po školama…).

Od aprila 2001g. prvi put dobijamo primjerene uslove za rad, i tada je uradjen okvirni organizacioni koncept rada uz definisanje segmenata rada. U tom periodu, ostvarili smo kontakt s Prof. Dr Markom Munjizom-jednim od osnivača Instituta za mentalno zdravlje u Beogradu, koji je angažovan u formi Konsultanta. 2002g. dobijamo renovirani i za nas uslovni prostor u suterenu zgrade «Doma zdravlja». 2009g. je završena izgradnja drugog dijela naše službe-Odsjek za djecu i adolescente (djeca s posebnim potrebama) – MREC, i objekat ispunjava svoju, namjenjenu funkciju.

Razvijanje naše službe je proces koji traje, koristimo se iskustvima drugih ali i svojim idejama doprinosimo razvoju mentalme ZZ u BiH uz veliko uvažavanje profesionalaca mentalne ZZ.

MEĐUNARODNI INSTRUMENTI

Rezolucija o politici „Zdravlje za sve građane BiH“ usvojena na Parlamentu Doma Naroda BiH 24.04.2002. godine, je osnova za izradu dokumenata u oblasti zdravstva na nivou države. Pored nje smjernice u izradi Strategije razvoja mentalne zdravstvene zaštite su:

  • Helsinška Deklaracija o mentalnom zdravlju za Evropu (2005)-Ministerial Conference on Mental Health, WHO-European Comission
  • EU Consultative Platform on Mental Health, 2006g., Improving the Mental Health of the Population-Towards a Strategy on Mental Health for the European Union
  • WHO: preko 100 Kolaboracionih centara u svijetu radi na edukaciji, promociji, prevenciji i svim drugim aspektima mentalnog zdravlja
  • Politika mentalnog zdravlja za BiH 2004/2005g.u okviru Projekta Pakta za stabilnost jugoistočne Evrope-Mental Health Policies and Legislation in South-Eastern Europe
  • Zakon o zaštiti osoba sa mentalnim poremećajima BD BiH(2006)
  • Evropska strategija suzbijanja alkohola i droga 2005-2012
  • Evropski vodič za metadonski tretman (2000)
  • Evropski alcioni plan za alkoholizam (1995-2000, 2000-2005)
  • Državni zakon o suzbijanju zloupotrebe droga (2006)
  • Državna strategija nadzora nad opojnim drogama, sprečavanja i suzbijanja zloupotrebe opojnih druga u BiH (2009-2013) .

OSNOVNA KARAKTERISTIKA RADA CMZ-a

je ”psihijatrija orjentisana na zajednicu”, koja podrazumijeva:

  • sektorizaciju-otvorena psihijatrijska služba preuzima odgovornost za mentalno zdravlje građana u jednoj regiji s mogućnošću primjene savremenih oblika rada,
  • decentralizaciju-je proces reforme fokusiran na prevenciju i promociju zdravlja a ogleda se i kroz razvoj CMZ-e. CMZ-e u tom kontekstu radi po principu otvorenih vrata a rad je sveobuhvatan, kontinuiran i dostupan,
  • dezinstitucionalizaciju – predstavlja usmjeravanje na pojedinca i njegov istorijat a ne na istorijat bolesti i institucije u koje je bio zatvoren.

CILJEVI RADA CMZ-e

Generalno ciljnu populaciju korisnika usluga čini svaki korisnik primarne ZZ na regionu: a) svih dobnih skupina , b) svih oblika mentalnih poremećaja i bolesti , c) korisnici su i osobe bez mentalnih poremećaja i bolesti a u programu zdravstvene edukacije i promocije mentalnog zdravlja.

Osnovni ciljevi i zadaci savremenog CMZZ-e se mogu podijeliti na primarnu, sekundarnu i tercijalnu prevenciju:

  • primarna prevencija:
    ima za cilj sprečavanje pojave mentalnih poremećaja i bolesti i unapredjenje mentalnog zdravlja populacije na što je moguće viši nivo. Ostvaruje se putem medijske prezentacije, edukativnog rada u savjetovalištima i izvan prostora CMZ-e ( škola, mjesna zajednica, kuća klijenta, ambulanta porodične medicine….),
  • sekundarna prevencija:
    podrazumijeva rano otkrivanje, dijagnostifikovanje i liječenje mentalnog poremećaja ili bolesti,
  • tercijalna prevencija:
    predstavlja suzbijanje i ograničavanje sekvela mentalnog poremećaja ili bolesti, tj. resocijalizaciju i rehabilitaciju s ciljem smanjenja invaliditeta a odvija se putem psihosocijalne podrške.

ORGANIZACIJA RADA

Osnovni princip rada CMZ-e je multidisciplinarni timski rad, Tim čine: neuropsihijatar/psihijatar, diplomirani psiholog, socijalni radnik, sestre, defektolozi (somatoped i logoped), radni terapeut, diplomirani fizioterapeut, edukovane medicinske sestre.

Neophodan elemenat u zaštiti mentalnog zdravlja je usko sarađujući odnos CMZ s timovima porodične medicine, Javnim zdravsvom, NPS odelenjem, Centrom za socijalni rad, Policijom, zaposlenicima Odjeljenja za obrazovanje, NGO organizacijama, Centrima u BiH, medjunarodnim institucijama.

USLUGE CMZ-a

  • edukativne i promotivne usluge ,
  • dijagnostika mentalnih poremećaja ,
  • terapija mentalnih poremećaja ( medikamentozna i psihoterapijska – individualna i grupna) ,
  • timska obrada klijenata ,
  • porodična terapija , grupna terapija , socioterapija , relaksaciona terapija , okupaciona terapija , psihoedukacija…,
  • savjetodavno-terapeutski rad medicinske sestre u sklopu rada mobilne ekipe i drugih savjetovališta,
  • terapijska zajednica ,
  • metod savjetovanja ( individualni i u porodici – provode ga svi članovi tima),
  • dijagnostika i tretman djece ometene u psihofizičkom razvoju,
  • praćenje ranog rasta i razvoja djece,
  • psihijatar+psiholog učestvuju u dijelu poslova medicine rada: ocjena radne sposobnosti, ljekarska uvjerenja za razne potrebe,
  • rad mobilne ekipe u programu kućnog liječenja hroničnih duševnih, psihogerijatrijskih klijenata, klijenata s mentalnom retardacijom,
  • edukacije iz oblasti mentalnog zdravlja zdravstvenim radnicima drugih struka ,
  • edukacija populacije u zaštiti mentalnog zdravlja.

Mjesto pružanja usluga: prostorije CMZZ-e , porodica , ambulante porodične medicine, mjesne zajednice , škola .

Rad je praćen vođenjem dokumentacije (protokol, kartoteka) , redovnim sastancima Tima CMZ-e po utvrdjenom sedmičnom rasporedu .

MISIJA CENTRA ZA MENTALNO ZDRAVLJE

Mentalno zdravlje je integralni dio ukupnog blagostanja pojedinca i društva.

Centar za mentalno zdravlje Brčko distrikta je neprofitna zdravstvena služba , s pružanjem stručnih i sveobuhvatnih usluga mentalne zdravstvene zaštite u zajednici i dio je jedinstvenog zdravstvenog sistema Brčko distrikta.

VIZIJA CENTRA ZA MENTALNO ZDRAVLJE

Mi, Centar za mentalno zdravlje, smo služba psihijatrije u zajednici opredeljena za primjenu sveobuhvatne, kontinuirane, kvalitetne i dostupne mentalne zdravstvene zaštite svim osobama Brčko distrikta BiH .

OPŠTI STRATEŠKI CILJEVI

  • Poboljšanje mentalno-socijalnog statusa stanovništva i uspostavljanje zdravstvenog sistema koji će obezbjediti potpune i efikasne usluge u mentalnom zdravlju svim osobama koje pate od poremećaja mentalnog zdravlja-kontinuiran rad na strategiji i organizaciji rada mentalno zdravstvene službe
  • Rad na strateškoj organizaciji rada Mentalno-rehabilitaciono-edukativnog centra
  • Definisanje programa za unapredjenje i zaštitu mentalnog zdravlja za vulnerabilne grupe ( djeca i adolescenti, stare osobe, žene, osobe s invaliditetom), i specijalne probleme (bolesti zavisnosti, nasilje…)
  • Kontinuirano provodjenje promocije mentalnog zdravlja i antistigma programa (smanjenje svih faktora koji doprinose razvoju poremećaja mentalnog zdravlja)
  • Unapredjivanje istraživačkog rada
  • Stvaranje informacionog sistema i baze podataka
  • Poboljšanje administrativnog i zakonodavnog okvira za efikasno djelovanje i procese u oblasti mentalne zdravstvene zaštite
  • Poboljšanje kompetentnosti i vještina stručnjaka iz oblasti mentalnog zdravlja (kontinuiran rad na kvalitetu :
    • ljudskih resursa,
    • pružanju usluga).

29.3.2010g. CMZ Akreditovan od strane Agencije za sertifikaciju, akreditaciju i unapredjenje kvaliteta zdravstvene zaštite Banjaluka, br. A-018-1-bezuslovna akreditacija-prvi akreditovan CMZ u BiH .

16.5.20011g., aktom br. 11/2.01-130/11, obavljena je godišnja nadzorna posjeta-produžena bezuslovna akreditacija.

18.5.20012g., aktom br. 11/2.01-122/12 obavljena je druga godišnja nadzorna posjeta-produžena bezuslovna akreditacija.

16.7.2013g. CMZ ReAkreditovan od strane Agencije za sertifikaciju, akreditaciju i unapredjenje kvaliteta zdravstvene zaštite RS-ASKVA, br. A-018-2-bezuslovna reakreditacija-prvi reakreditovan CMZ u BiH .